AGAHOGO K'ABARUNDI


Ikirundi ku ngurukanabumenyi
Ikirŭndi kū ngurukanabumenyi

IKIRUNDI ⇒ ICONGELEZA

KURONDERA KURI KIRUNGLI A
Amajambo y'ikirundi dufise kuri Kirungli A ni (69).
  • akanyegeri

  • amaboko

  • amaguru

  • amano

  • amaso

  • amata

  • amatama

  • amatwi

  • amavi

  • amazi

  • amenyo

  • gusenga

  • ibarabara

  • ibicu

  • ibirenge

  • ibitugu

  • icara



    icâra = nail => igihimba c'umubiri.

    • icâra: muri rudende
    • ivyâra: muri rusangi

    Bavuga kandi:

    • urwâra: muri rudende
    • inzâra: muri rusangi


    icara = sit => irivuga kwicara muri rubwiriza.

    • kwicara: to sit
    • kwicara hasi: to sit down
    • icara: sit
    • icara hasi: sit down

  • icizere

  • igihugu

  • igitsina

  • igitugu

  • ijisho

  • ijuru

  • ikaramu

  • ikaramu y'igiti

  • ikirenge

  • Imana

  • imbwa

  • imeza

  • impuzu

  • imvura

  • indoto

  • ingorane

  • inka

  • inkokora

  • ino

  • intebe

  • inzahabu

  • inzara



    inzâra = nails => ibihimba vy'umubiri.

    • icâra: muri rudende
    • ivyâra: muri rusangi

    Bavuga kandi:

    • urwâra: muri rudende
    • inzâra: muri rusangi


    inzara = hunger => bivuye mu gusonza.

    • Ndashonje: I am hungry
    • Ndafise inzara: I am hungry


    Ijambo ry'icongeleza nail rirafise iyindi nsiguro itandukanye n'iyo twatanze aho hejuru. Risigura kandi umusumari.
  • inzira

  • inzoga

  • inzoka

  • inzu

  • iryinyo

  • itama

  • ivi

  • izosi

  • izuru

  • kurira

  • ubwanwa

  • ubwonko

  • ugutwi

  • ukuboko

  • ukuguru

  • umugabo

  • umuganwa

  • umugongo

  • umugore



    Ijambo 'woman' rikoreshwa iyo uriko uravuga umugore muri rusangi.

    Ijambo 'wife' rikoreshwa iyo uriko uravuga umugore wawe canke wa senaka.
    • Umugore wanje: My wife.
    • Umugore wa perezida: The president's wife.
  • umuhungu



    Ijambo 'boy' rikoreshwa iyo uriko uravuga umuhungu muri rusangi.
    • Urya muhungu ni mwiza: That boy is handsome.
    • Abahungu barakunda kurwana: Boys like to fight.

    Ijambo 'son' rikoreshwa iyo uriko uravuga umuhungu nk'umwana wawe canke wa kanana.
    • Umuhungu wanje: My son.
    • Umuhungu wa perezida: The president's son.

    Ariko kandi muri utwo turorero duhejeje gutanga, umuntu arashobora kuvuga:
    • Umuhungu wanje: My boy.
    • Umuhungu wa perezida: The president's boy.
    ariko ni imvugo twogereranya n'iyo mw'ibarabara.
    Igihe wokoresha 'boy' ushaka kusigura umuhungu wawe, ni nko mu gihe uriko urerekana ko wishimiye umuhungu wawe mu kwiyemera ku bandi. Nk'akarorero, muriko murarorera umupira hanyuma umuhungu wawe akinjiza igitego, urashobora kuvuga ngo 'That is my boy' (Mwabonye umuhungu wanje!) ukabivuga wiyemera ku bo muri kumwe ko umuhungu wawe ari agahambaye!
  • umukobwa



    Ijambo 'girl' rikoreshwa iyo uriko uravuga umukobwa muri rusangi.
    • Urya mukobwa ni mwiza: That girl is beautiful.
    • Abakobwa barashobora gukina umupira w'amaguru: Girls can play football.

    Ijambo 'daughter' (basoma dotá) rikoreshwa iyo uriko uravuga umukobwa nk'umwana wawe canke wa kanana.
    • Umukobwa wanje: My daughter.
    • Umukobwa wa perezida: The president's daughter.

    Uvuze ngo 'My girl' kenshi bishobora gusigura ko uriko uravuga 'Umukobwa mukundana' ha gusigura 'umukobwa wawe'.
    Igihe wokoresha 'girl' ushaka kusigura umukobwa wawe, ni nko mu gihe uriko urerekana ko wishimiye umukobwa wawe mu kwiyemera ku bandi. Nk'akarorero, muriko murarorera umupira hanyuma umukobwa wawe akinjiza igitego, urashobora kuvuga ngo 'That is my girl!' (Mwabonye umukobwa wanje!) ukabivuga wiyemera ku bo muri kumwe ko umukobwa wawe ari agahambaye!
  • umunwa

  • umuryango



    umuryângo = door => igice c'inzu, aho baca binjira mu nzu.


    umuryāngo = family => abantu mufise ico mupfana (abavyeyi, abavukanyi, uwo mwubakanye, abana, ...)

  • umusalaba



    Imwe mu ngorane canke amadidane ajanye no kwandika neza ururimi rw'ikirundi ni ikoreshwa ry'urudome L. Soma ico Ikirundi ku ngurukanabumenyi tubivugako.

  • umushatsi

  • umutima

  • umutwe

  • urukundo

  • ururimi



    ururimi = tongue => igihimba c'umubiri.


    ururimi = language => ikirundi, icongeleza, igiswahili, ...

  • urwanko

KURONDERA

BURUNDI URI AGAHORE
GUKARISHA UBWENGE
ABARI KU MURONGO

Muri aka kanya, hari abantu 59 ku murongo.

Bukêbuké bukomeza igihonyi
Muradutunga

Turacari mu bikorwa vyo gutunganya «IKIRUNDI KU NGURUKANABUMENYI» twongera dutororokanya ivyigwa, imigenzo, imigani, n'ibindi vyinshi bijanye n'ikirundi, Abarundi n'Uburundi.

Si igikorwa coroshe cane! Kubw'iyo mpamvu hariho vyinshi tutarashira ng'aha ku ngurukanabumenyi.

Muraheza mutwihanganire! Bukebuke bukomeza igihonyi, mu misi ya vuba bizoba vyabashikiriye.

2020 Ikirundi ku ngurukanabumenyi
Rindira gato...